Se muestran los artículos pertenecientes a Abril de 2007.
23/04/2007
Etimologies de GREC
De nou estic amb vosaltres. Porta temps fer alguns articles, però l'esforç val la pena. He fet un llistat d'etimologies útils per a GREC. És el famós llistat que va posar fa 2 anys per a la PAU de la Comunitat Valenciana, però continua essent útil per als alumnes. Totes les paraules derivades estan revisades.
La font grega és la GRAECA. (Espere que no siga un probleama).
GREC II | |
|
- ai|ma, -ato": (sang) anèmia, anoxèmia, disèmia, glicèmia o glucèmia,hematia, hematoma, hematologia, hematòleg, hemafòbia, hemanàlisi, hemorroide, hemostàsi, hipoglucèmia, urèmia, hipèmia, hiperèmia.
- ajnhvr, ajndrov": (home, varó): andrògen, androgamet,androgènesi, androide, andrògin, Alejandro, Lisandro, escafandra, androceu, Nicandro.
- a[nqrwpo": (home), antropoide, antopologia,antropòleg, licàntrop, misàntrop, antropofagia, antropòfag, antropomorfisme, filàntrop, filantropia, antropofòbia, zoantròpia.
- ajrchv: (principi, origen): arqueologia, monarca, monarquia, diarquia, tetrarquia, oligarquia, poliarquia, menarquia, arquetipus, anarquia, anarquista, arcaisme, jerarquia.
- aujtov": (el mateix) automòbil, autògraf, autònom, autobiografia, autòcrat, autòpsia, autonomia, autodidacta.
- biblivon: (llibre) biblia, bibliografia, bibliògraf, biblioteca. bibliotècnia, bibliòfil, bibliotecari, bibliologia, bibliomania.
- bivo": (vida) biologia, biòleg, biografia, bioquímica, anfibi, biodinàmica, buiomecànica, macrobi, microbi, microbiologia, biòpsia
- gavmo": (boda) gametos, bigàmia, bígam, poligàmia, polígam. gamopètal
- gai'a, gh': (tierra) geometria, ,geologia, geòleg, apogeu, geocèntric, geografia, Jorge, Geòrgiques.
- gravfw: (escriptura) grafia, bolígra, polígraf, autògraf, autografia, biografia, geografia. gràfic, grpafica, grafit, paràgraf. taquígraf, taquigrafia, diagrama, cinematògraf, anagrama, litografia, caligrafia, ortografia, demografia.
- gunhv, gunaikov": (dona) ginecologia, ginecòleg, gineceu, ginecomàstia, ginecocràcia, misògin, pologínia.
- davktilo": (dit) adàctil, anisodàctil, dáctil, dactilografia, dactilògraf, dactilogia, dactilioteca, dàtil, dactilar, pterodàctil, dactílic.
- dh'mo": (poble) demografia, democràcia, demòcrat, Demòstenes. demagògia, demàgog, epidèmia, Damocles, demòfil.
- drovmo": (cursa) dromedari, hipòdrom, aeròdrom, conòdrom, síndrome.
- e{tero": (diferent, altre) heterosexual, heterogeni, heterogeneïtat, heterodox, heteromania, heteroplàstia,.
- eu': (bé) eutanàsia, eufòric, eufòria, eufemisme, eucaristia, Eugeni (a), eucaliptus.
- qeov": (déu) Teodor (a), Doroteu (a), ateu, ateisme, panteisme, panteó, politeisme, politeista, teologia, teòleg, apoteosi
- qermovv": (calor) termo, termòstat, tèrmic (a), termometro, hidrotèrmica.
- ijatrov": (metge) pediatra, pediatria, geriatra. geriàtric, geriatria, , psiquiatra, psiquiàtric, psiquiatria, oftalmiatria, foniatria.
- i[so": (igual) isòsceles, isotèrmic, isòcron, Isòcrates, isocromàtic, isobaras.
- kardiva: (cor) cardiologia, cardiòleg, miocardi, pericardi, endocardi, electrocardiograma, cardiògraf, cardialgia, taquicardia, bradicardia o braquicardia, cardiòpata, cardiovascular.
- kovsmo": (orde, univers) cosmonauta, cosmos, cosmografia, cosmòlerg, osmologia, cosmogonia, cosmografia, Cosme, cosmètica, microcosmo, cosmopòlita.
- kravto": (poder) aristocràcia, aristòocrat, idiosincràcia, demogràfia, ginecocràcia, teocràcia, burocràcia.
- kuvklo": (cercle) ciclomotor, bicicleta, cicló, cicle, les Cíclades, ciclisme, cíclic, ciclista, motocicleta, enciclopèdia.
- lovgo" (paraula, discurs): epíleg, pròleg, traumatòleg, traumatologia, filòleg, filologia, biòleg, biologia...
- livqo": (pedra) litografia, megalit, monolit, litoscopi, litofotografia, awerolit, paleolític, neolític.
- makrov": (gran) macroestructura, macrobi, macrocèfal, macròpoli.
- maniva: (bogeria, passió) ninfomania, ninfòmana, mitomania, monomania, piromania, piròman, megalomania, oligomania, cinemania...
- mevga" : (gran) omega, megalit, magafonia, megàfon, megalomania, megató, megàcid, megaró.
- mevtron: métric (a), quilomètric, polimétric, termòmetro, perímetro, diàmetro, simetria, simètric, pentametro, hexámetro, decàmetro...
- mikrov": (petit) microestructura, microbi, microcèfal, micrògon, microscopi, microcirurgia, micròpsia, micrologia, micra, microcosmos, micròmetre, micrococo, microones, microfilm, omicron.
- mu'qo": (faula, conte) mitologia, mitològic, mític, mitomania, mitòman, mitografia.
- movno": (sol, únic) monarca, monarquia, monòcrom, monogàmia, monògam, monolit, monografia, monotema, monòleg, monopatí, monòpoli, nmonosíl·lab, monoceront, monaxial.
- nekrov" (mort): necrofòbia, necròpoli, necrolatria, necrologia, necrològica, necrofilia, necròfag, necròpsia, necroscòpia.
- nevo": (nou): neòfit, neolític, neologisme, neoplatònic...
- neu'ron: (cervell) neuralgia, neuroma, neurologia, neuròleg, neurona, neuròtic (a), neuràlgia, neuropatologia. neurotomia.
- novmo": (llei) anomia, autonomia, autònom, nomologia, binomi, monomi, polinomi, teonomia.
- ojdouv", ojdovnto": (dent) odontología, odontòleg, odontàlgia, ortodòncia.
- ojlivgo": (poc) oligarquia, oligàrquic, oligomania, oligoelement, oligofrènia.
- oJmov", oJmoi'o": (igual) homogeni, homogeneïtat, homosexual, homosexualitat, homòfon, homocèntric, homòleg,homonímia, homònim, homògraf.
- o[noma: (nom) onomàstica, onomatopeia, anònim, anonimat, antònim, sinònim, Jerònim, metonímia...
- ojrqov": (recte): ortopèdia, ortopèdic, ortografia, ortodòncia, ortologia, ortofonia, ortodoxe...
- pai'", paidov": (xic) pediatra, pediatria,propedèutic, paidologia, paidotècnia, pedrasta, pedagogia, pscopedagogia, pedàgog...
- palaiov": (antic) paleografia, paleogràfic, paleolític, paleontologia, paleontòleg, paleontològic, paleocristià, paleontografia, Palència, paleocé,paleocènic, paleoantropologia paleoclima, paleogeografia, paleoclimatologia, paleoecologia...
- pa'", pa'sa, pa'n: (tot) panteó, pancarta, Pancraci, panegíric, panteisme, pantomima.
- pavqo": (sentiment, patiment) patologia, patològic, apatia, apàtic, simpatia empatia, antipatia, patètic, telepatia, telèpata, psicopatia, psicòpata...
- povli": (ciutat) polític, política, policia, policía, macropoli, acropoli, b¡necropoli, Tripoli, csomopolita, metropoli...
- poluv": (molt) polímetre, políglota, polígon, poligmia, polígam, policròmia, policrom, policromàtic, politécnic, polimorf, polimorfisme, politècnic, polisindeton, polisil·làbic, polisèmia, politeisme, politeista, pòlip...
- pou'", podov": (peu) podologia, podòleg, àpode, cefalòpode, podi o pòdium, podòmetre, trípode, tripòdia...
- prw'to": (primer) prtohistòria, protohistòric, prototipus, protagonista, protocol, protocèl·lula...
- pu'r, purov": (foc) piròman, piromania, pirotècnic, pirotècnia, pira., piropo (cast.), pirita...
- seismov": (moviment) seisme, paraseisme, sismologia, sismòleg, ssmoteràpia, sismestèsia, sismograma, sismografia, sismògraf.
- skopevw: (mirar, veure) periscopi, telescopi, horòscop, oftalmoscopi, fonendoscopi, electroscopi, microscopi, aeroscopi, cefaloscòpia, dcatilòscopia, hidroscòpia, diascòpia, somatoscopi…
- sofov": (saviesa) filosofia, filòsof, Sofia, sofista, sofisme...
- sw'ma, -ato": (cos) microsoma, somatologia, somàtic (a), liposoma, somatoscopi.
56. tavxi", -ew" : (ordre) taxia, sintaxi, sintàctic, morfosintàctic, morfosintaxi, taxímetre, taxidèrmia…
57. tevcnh : (art, habilitat) tècnic, tècnica, politècnic, tecnologia, tecnològic, tecnicisme…
58. th'le : (lluny) telegrafia, telègraf, televisió, telèfon, telefonia, telenovela, telepatia, telèpata, telescopi…
59. toxikov" : (verí) tòxic, toxicitat, toxicòman, toxicologia, toxina, desintoxicació, intoxicació…
60. tovpo" : (lloc) topologia, topòleg, topònim, topografia, topògraf, tòpic, utopia, utòpic,…
61. tuvpo" : (tipus) tipus, prototipus, arquetipus, estereotip, atípic, monotip, fototípic, tipografia…
62. u{dwr, u{dato" : (aigua) hidrògen, hidrat, clorhidrat, hidrofòbia, hidrocarbur, hidroteràpia, hidràulic, hidratació, deshidratació, hidratar, hidromassatge, hídric, hidròfil, hidrologia, Hidròlisi , hidromància…
63. u{pno": (son, somni) hipnosi, hipnotitzar, hipnotisme, hipnòtic…
64. favgomai, fagei'n : (devorar, menjar) antropofàgia, antropòfag, aerofàgia, litòfag, hematòfag…
65. faivnw : (mostrar) quiròfan, Epifania, Epifani, fantasma, fantàstic…
66. fevrw : (portar) fèrtil, fertilitat, trasferir, trasferència, diferir, diferència, conferència…
67. fivlo" : (amic) filosofia, filòsosf, filologia,, filòleg, Filomena,filantropia, filàntrop, demofil…
68. fuvsi", -ew" : (natura) física, físic (subst./adj.),fisionomia, fisioteràpia, fisioterapeuta…
69. fwnhv : (so, veu) fonema, fonendoscopi, fonologia, fonètica…
70. fw'", fwtov" : (llum) fotosíntesi, fotografia,fotògraf, fotoplasma, fotocòpia, fotocopiadora…
71. ceivr, ceirov" : (mà) quiròfan, quirúrgic, cirurgià, cirurgia, quiropraxi, quiromància…
72. corov" : (cor, dansa) cor, coreg, corografia, coreografia, coreògraf, corista…
73. crovno" : (temps) cronòmetre, cronologia, crònica, crònic, cronista…
74. yuchv : (anima) psicologia, psicòleg, psiquitria, psiquiatra, psicopatia, pscòpata…
FERAE IN SILVIS
Text adient a la primera declinació llatina
Ferae in silvis non desunt. Itaque silvae Terentiam et Tulliam non delectant. Puellae plerumque in villa sunt aut in viis ambulant. Nam silvarum feras timent. Ferae saepe dominae terras vastant et gallinas necant. Itaque domina et ancillae feras non amant sed timent. In villae ara Dianae statuam videmus. Dea sagittas tenet.
Eamus ad scholam

Recordem que en llatí no hi ha accentuació gràfica. Alguns accents s'han colocat per a marcar el ritme.
L'EDUCACIÓ A ROMA
Eamus ad scholam
Institútio Romána divísa erat in tres gradus. Primus erat gradus elementárius, usque ad annum duodécimum: puer discébat légere, scríbere et numeráre. Secúndus gradus pertinébat ad grammáticam et ad lítteras Latínas Graecásque. In tertio gradu rhetóricam discébant ei, qui cursum honórum petébant.Schola incohabátur mense Martio et interrumpebátur per calidióres menses. Magístri erant valde sevéri! Pueros virga intérdum verberábant. More trádito pater ipse curábat institutiónem filii.Pleríque tamen scholae mandábant líberos. Romae fuérunt scholae a secúndo sáeculo a.C.n.; quae non erant gratis. Divitióres pueri paedagógum habébant domi. Duódecim annos nati, pueri scholam relinquébant. Pueri páuperes artes domésticas discébant, dívites studébant cantui, saltatióni, sermóni Graeco.


